جنبش متن‌باز، دنیای آموزش را متحول می‌کند: انقلابی در حوزه آموزش با جنبش متن‌باز

تا کنون بیش از سیصدهزار کاربر در دوره آموزشی رایگان «مقدمه‌ای بر لینوکس» ثبت‌نام کرده‌اند. این برنامه از سوی بنیاد لینوکس و با استفاده از امکانات پروژه edX ارایه می‌شود. این دوره، نخستین درس باز برخط بزرگ یا موک (Massive Open Online Course=MOOC) درباره لینوکس است و کاربران سراسر جهان با داشتن اتصال اینترنتی، امکان استفاده از این دوره را خواهند داشت. این دوره بخشی از انقلاب بزرگ تری در حوزه آموزش است که توسط پروژه edX برگزار می‌شود که بستر یادگیری برخطی محسوب می‌شود که از سوی دانشگاه هاروارد و MIT بنیان‌گذاری شده است.
دراین رابطه «آناند آگاروال» (Anant Agarwal)، مدیر عامل edX می‌گوید: «Open EdX، بستر متن‌بازی است که معتقدم پتانسیل شکل‌دهی شالوده آموزش برخط را در سراسر جهان دارد. لینوکس دنیای رایانه‌ها را متحول کرد و جنبش متن‌باز همین کار را در حوزه آموزش انجام خواهد داد.» پایگاه وب linux.com مصاحبه کوتاهی با محوریت دوره آموزشی لینوکس و نقش لینوکس و جنبش متن‌باز در حوزه آموزش با آگاروال انجام داده که با هم می‌خوانیم.
Linux.com: آمار ثبت‌نام دوره «مقدمه‌ای بر لینوکس» در edX به بیش از یک‌صدوپنجاه هزار متقاضی رسیده است. دلیل این همه شور و اشتیاق چیست؟
Anant Agarwal: در edX فراگیران سراسر جهان به دنبال کسب دانش در حوزه‌های مختلفی از علوم هستند. در جامعه آموزشی ما حوزه‌هایی که شکاف‌های مهارتی را پر و موجب استخدام افراد، گرفتن ترفیع کاری یا انجام راحت‌تر کارها می‌شود محبوبیت زیادی دارند. لینوکس حوزه‌ای است که تمامی علاقه‌مندان، صرف نظر از جغرافیای سکونت، تمایل زیادی به افزایش دانش فعلی‌شان درباره آن دارند. البته فارغ از این علاقه، به طور کلی دانش تولید نرم‌افزار و کار با لینوکس مهارت‌هایی ارزشمند به شمار می‌آیند. دوره آموزشی لینوکس از نظر آمار ثبت‌نام یکی از سه دوره برتر edX است.
L: این دوره چه تفاوتی با سایر دوره‌های آموزشی دارد؟
AA: محبوبیت دوره «مقدمه‌ای بر لینوکس» دلایل زیادی دارد که مهم‌ترین آن‌ها مقدماتی بودن است. طبیعتا طیف گسترده‌ای از کاربران تازه‌کار جذب چنین دوره‌هایی می‌شوند. دلیل دوم محبوبیت دوره این است که کاربران معتقد به وجود رابطه‌ای مستقیم میان یادگیری لینوکس و کسب مجموعه صحیحی از مهارت‌ها برای پیشرفت حرفه‌ای هستند. میلیون‌ها شغل مرتبط با لینوکس در سراسر جهان وجود دارد. در حال حاضر بیش از ۲/۵ میلیون فراگیر از کشورهای مختلف داریم و لینوکس، تبدیل به پدیده‌ای جهانی شده که پایگاه‌های داده ابری را مدیریت می‌کند، بستر کاری بسیاری از سازمان‌هاست و شالوده بخش بسیار بزرگی از محاسبات سراسر جهان را عهده‌دار است. سومین دلیل محبوبیت دوره، ارائه آن از سوی بنیاد لینوکس است و در حقیقت فراگیران از کارشناسان این حوزه آموزش می‌بینند. این دلایل نقش ویژه‌ای در محبوبیت این دوره دارد و البته رایگان بودن را هم نباید از قلم انداخت.

در حقیقت بستر متن‌باز ما، لینوکس حوزه آموزش است. آن‌چه که لینوکس برای دنیای رایانه‌ها انجام داد، edX برای حوزه آموزش انجام می‌دهد. لینوکس اساس تمام محاسبات امروزی جهان است و ایمان دارم آموزش برخط، قلب تپنده حوزه آموزش سراسر جهان خواهد شد.

L: چه آینده‌ای برای حوزه آموزش برخط پیش‌بینی می‌کنید؟
AA: همکاری و رابطه مستقیمی میان فعالیت‌های ما و جامعه لینوکس وجود دارد. در حقیقت بستر متن‌باز ما، لینوکس حوزه آموزش است. آن‌چه که لینوکس برای دنیای رایانه‌ها انجام داد، edX برای حوزه آموزش انجام می‌دهد. لینوکس اساس تمام محاسبات امروزی جهان است و ایمان دارم آموزش برخط، قلب تپنده حوزه آموزش سراسر جهان خواهد شد.
Open EdX بستر متن‌بازی است که معتقدم پتانسیل شکل‌دهی شالوده یادگیری برخط سراسر جهان را دارد. بسیاری از کشورها پیاده‌سازی این بستر را آغاز کرده‌اند از جمله چین، فرانسه، اردن و عربستان. امیدواریم مانند لینوکس، بنیاد ما هم بتواند تاثیر به‌سزایی در جهان داشته باشد.
L: لینوکس و جنبش متن‌باز چه نقشی در آینده جهان خواهند داشت؟
AA: جنبش متن‌باز انقلابی در حوزه آموزش شکل خواهد داد. آموزش از اساسی‌ترین حقوق مسلم هر انسان است و وجود بستری باز برای پیشرفت، کاملا ضروری محسوب می‌شود. در جنبش متن‌باز می‌توان از بهبودهای کل جامعه برای ارتقای بستر بهره برد. تمام افراد، دانشگاه‌ها و کشورها امکان بهره‌گیری از بستر متن‌باز ما را به منظور تحقق اهداف آموزشی خود داشته و با اعمال تغییرات دلخواه می‌توانند آن را بهبود بخشند. گوگل، یکی از اعضای متن‌باز edX است که با امکاناتی مثل ورود کاربران و یکپارچگی سرویس گفت‌وگوی صوتی تصویری Hangouts، نقش فعالی در بهبود بستر داشته است.
بدون شک اگر جامعه، فلسفه جنبش متن‌باز را به‌درستی درک کند، در مدت‌زمانی کوتاه شاهد رشد بسیار سریع آن خواهیم بود و به جای تلاش‌های مستقل و جداگانه برای انجام کارها، به‌ویژه در حوزه آموزش، می‌توان از استاندارد جهانی بهره گرفت که امکان مشارکت همه افراد برای توسعه آن وجود دارد. جنبش متن‌باز حساسیت ویژه‌ای نسبت به رواج گسترده فناوری در سراسر جهان و صد البته آموزش کاربران دراین زمینه دارد.