GNU Radio: نرم‌افزار آزادی که کنترل کاوشگر ناسا را به دست گرفت

ناسا در سال ۱۹۸۷ کاوشگر ISEE-3 را به منظور رصد فعالیت‌های خورشید به فضا پرتاب کرد. پس از سه سال، ناسا ماموریت دیگری برای آن تعریف کرد: ISEE-3 تبدیل به نخستین کاوشگری شد که ستاره‌های دنباله‌دار را رصد می‌کرد. این ماموریت نیز در سال ۱۹۹۹ به پایان رسید و علی‌رغم فعال بودن دوازده ابزار از مجموع سیزده ابزار کاوشگر که برای اندازه‌گیری میزان پلاسما، میدان‌های مغناطیسی، امواج و ذرات خورشید از آن‌ها استفاده می‌شد، ISEE-3 به حال خود رها شد.
ناسا در سال ۲۰۰۸ متوجه شد این ماهواره هم‌چنان در حال ارسال سیگنال است و امکان نزدیک شدن آن به زمین وجود دارد، اما فاقد بودجه و تجهیزات لازم برای برقراری مجدد ارتباط با آن بود. از این‌رو یک گروه داوطلب از دانشمندان، برنامه‌نویسان و مهندسان از طریق سرمایه‌گذاری مشترک و با جمع‌آوری بیش از ۱۵۰ هزار دلار، پروژه‌ای به نام ISEE-3 Reboot را راه‌اندازی و موفق به برقراری ارتباط با ماهواره، روشن کردن موتور و نزدیک‌تر کردن آن به مدار زمین شدند.
این گروه برای تحقق اهدافشان، GNU Radio را به کار گرفتند. GNU Radio، یک بسته نرم‌افزاری آزاد است که برای پیاده‌سازی رادیوهای نرم‌افزاری و سیستم‌های پردازش سیگنال به کار گرفته می‌شود. گروه پروژه توانست با اعمال تغییرات نرم‌افزاری در GNU Radio، با پروتکل ماهوار‌ه‌ای پیاده شده توسط ناسا در دهه ۷۰ میلادی ارتباط برقرار کرده و کنترل کاوشگر را به دست بگیرد.
موفقیت پروژه ISEE-3، اهمیت توسعه، نگهداری و حمایت از نرم‌افزارهای آزاد را بخوبی نشان می‌دهد. هزاران توسعه‌دهنده و کاربر در ساخت GNU Radio مشارکت داشته و علاقه‌مندان سراسر جهان امکان به‌کارگیری و گسترش آن را دارند. درست برخلاف تجهیزات ارتباطی اختصاصی از رده خارج شده‌ای که ناسا برای ارتباط با ماهواره خود در آن زمان ساخته بود.
«جان گیلمور» (John Gilmore)، از بنیانگذاران پروژه GNU Radio در این‌باره می‌نویسد: «آزاد بودن پژوهش، مشارکت همگانی و بالاتر ایستادن از غول‌های علم و فناوری، حرف اول و آخر را در تمام علوم می‌زند. پروژه GNU این اصول را در جامعه بزرگ برنامه‌نویسان نرم‌افزارهای آزاد و کاربران آن‌ها نهادینه کرده است. آزادی قانونی و به اشتراک‌گذاری یافته‌ها باعث شده بسیاری از کاربران از جمله گروه ISEE-3 Reboot، امکان استفاده از GNU و حتی توسعه آن را داشته باشند.»